Situasi yang sering berlaku: Kereta rakyat biasa yang sekadar menggunakan kereta-kereta biasa seperti Proton Persona disaman apabila menggunakan cermin gelap...
(Kredit gambar:
Rifaie)
...tetapi kereta-kereta orang kenamaan yang dipasang cermin terlalu gelap pula dilepaskan tanpa sebarang amaran, sungguhpun mereka bukanlah daripada golongan yang diberi pengecualian daripada pelaksanaan undang-undang cermin gelap.
(Kredit gambar:
GearTinggi.com)
Salam sejahtera,
Hukum ibu jari mengenai garis panduan cermin gelap yang mudah difahami - tetapi realiti sebenarnya ialah "tahap ketelusan dibenarkan" yang dimaksudkan itu samar-samar kerana tiada garis panduan jelas lagi telus mengenainya
(Kredit gambar:
Besihitam Autoparts)
Undang-undang mengenai cermin gelap mula diwartakan pada tahun 1991 melalui Kaedah-kaedah Kenderaan Motor (Larangan Mengenai Jenis-jenis Kaca Tertentu) 1991. Menurut Kaedah 5 (1) dan 5 (3) pindaan akta tersebut pada tahun 2000, tahap ketelusan cahaya yang dibenarkan mestilah tidak kurang daripada 70% bagi cermin hadapan serta tidak kurang daripada 50% bagi cermin tepi dan belakang. Namun, menurut Kaedah 11 (a) dan Kaedah 11 (b), terdapat golongan yang dikecualikan daripada peraturan cermin gelap seperti berikut:-
- Duli Yang Maha Mulia (DYMM) Yang Dipertuan Agong
- DYMM Raja Permaisuri Agong
- DYMM Sultan bagi sesebuah negeri
- Pembesar memerintah bagi Negeri Sembilan (Undang Luak Johol, Sungai Ujong, Rembau, Jelebu dan Tunku Besar Tampin)
- Pemangku Raja sesebuah negeri
- Bakal Raja sesebuah negeri
- Bekas Raja sesebuah negeri
- Tuan Yang Terutama (TYT) Yang Dipertua Negeri
- Hakim Mahkamah Agung atau Mahkamah Tinggi
- Pegawai tinggi polis dan tentera seperti yang dinyatakan oleh Ketua Polis Negara ataupun Ketua Turus Angkatan Tentera
Namun, apa pula yang menyebabkan rata-rata rakyat Malaysia naik berang dan menentang keras akan peraturan tersebut...?
Sepanjang pemerhatian saya, saya mendapati ada empat punca utama kenapa rakyat sangat tidak berpuas hati akan peraturan cermin gelap tersebut. Punca utama yang boleh saya sifatkan sebagai paling serius ialah pelaksanaan peraturan tersebut yang tidak telus serta berat sebelah. Kereta-kereta rakyat marhaen yang sekadar terdiri daripada Proton Saga lama yang cerminnya tidak segelap mana disaman RM300, tetapi kereta-kereta milik pak-pak menteri serta kereta-kereta mewah yang dipasang cermin yang gelap habis pula dilepaskan tanpa sebarang tindakan saman, sedangkan mereka bukanlah tersenarai dalam golongan yang diberi pengecualian seperti yang telah dinyatakan di atas. Apa kejadahnya pula kereta-kereta orang kenamaan yang terang-terangan menggunakan cermin terlalu gelap sering dilepaskan daripada penguatkuasaan cermin gelap, sedangkan kereta rakyat biasa yang menggunakan cermin gelap pula disaman RM300...? Adakah kulit orang-orang kaya itu akan mengelupas atau bernanah di sana-sini jika menggunakan cermin cerah...? Siapa yang tidak menyirap darah mereka jika senario di atas berlaku pada diri mereka sendiri...? Tambah menyakitkan hati ialah "kadar ketelusan 70% depan, 50% belakang" yang dikatakan itu sendiri tidak konsisten setiap kali operasi penguatkuasaan dijalankan. Apa tidaknya, ramai juga pemilik kereta yang mendakwa bahawa banyak operasi sekatan jalan yang tidak begitu konsisten sama ada cermin kereta yang digunakan itu dibenarkan atau tidak - ada yang kata boleh, ada yang kata tidak. Yang mana satukah yang betul sebenarnya...? Pengguna Windows 7 boleh mengetahui perbezaan tahap ketelusan bingkai tetingkap program komputer dengan mudah, tetapi ketelusan cermin gelap kereta pula begitu samar-samar kerana tiada garis panduan yang benar-benar telus - harus diingat, warna cermin gelap yang berbeza boleh memberi kesan yang berbeza pada persepsi tahap ketelusan cahaya. Akibat daripada penguatkuasaan yang tidak telus, berat sebelah dan kabur ini, isu cermin gelap yang sepatutnya merupakan satu isu remeh sudah cukup untuk menyebabkan rakyat semakin hilang kepercayaan terhadap kerajaan, kerana ia boleh menimbulkan persepsi seolah-olah kerajaan yang ada sekarang itu korup, pilih kasih dan boleh dirasuah dengan mudah oleh si kaya dan si pembesar. Jika PDRM dan JPJ mahukan rakyat menyokong pelaksanaan peraturan cermin gelap, PDRM dan JPJ mestilah memastikan tiada seorang pun yang terkecuali daripada peraturan tersebut termasuklah Datuk-Datuk, Tan Sri-Tan Sri dan pak-pak menteri sekalipun. Begitu juga kepada menteri-menteri dan para pembesar; jika mahukan rakyat menyokong peraturan cermin gelap, mereka sendiri wajib fardhu ain menunjukkan teladan baik kepada rakyat dengan menggantikan filem cermin gelap mereka dengan filem yang lebih telus cahaya, bukannya menjadi seperti ketam yang mengajar anaknya berjalan lurus...!!!
Pemandu kereta yang menggunakan cermin cerah lebih terdedah kepada risiko cermin kereta dipecah dan seterusnya diragut dan disamun terutamanya semasa memandu bersendirian - terutamanya berikutan pendedahan penggunaan alat ciptaan sendiri yang memudahkan bangsat-bangsat lahanat memecahkan cermin kereta dengan sekali libasan sahaja.
(Kredit gambar:
Borneo Post Online)
Isu kedua yang menyebabkan rakyat menentang peraturan cermin gelap ialah isu keselamatan. Isu ini juga satu isu serius terutamanya kepada kaum hawa yang memandu berseorangan serta pemilik kenderaan serba guna (MPV). Tambah menambah parah keadaan,
penyangak-penyangak bangsat lagi haram jadah itu kini cenderung menggunakan alat ciptaan sendiri yang diperbuat daripada hos dan palam pencucuh untuk memecahkan cermin kereta dengan sekali libasan sahaja. Maka, pemandu yang memandu bersendirian dalam sebuah kereta yang mempunyai kadar ketelusan cerminnya yang tinggi sangat terdedah kepada risiko cermin kereta dipecahkan dan seterusnya disamun terutamanya semasa berhenti di lampu isyarat. Sebaliknya, pemandu kereta yang menggunakan cermin gelap mempunyai kurang kecenderungan untuk dipecahkan cerminnya dan seterusnya diragut atau disamun kerana kebanyakan cermin gelap menyukarkan orang luar untuk melihat apa yang ada di dalam kereta, tetapi dalam masa yang sama pula orang di dalam kereta dapat melihat dengan jelas apa yang ada di luar. Dengan kata lain, jika bajingan-bajingan lahanat itu memecahkan cermin kereta yang dipenuhi orang, mereka pastinya akan dibelasah teruk sehingga nyawa-nyawa ikan. Tidakkah para penguatkuasa sedar berapa banyak kerugian yang terpaksa ditanggung oleh syarikat-syarikat insurans akibat peningkatan tuntutan insurans yang berpunca daripada peningkatan kadar jenayah akhir-akhir ini...? Itu pun masih ada macai-macai yang melaungkan "Malaysia masih aman"...!!! Alasan yang sering digunakan oleh PDRM bagi mempertahankan penguatkuasaan peraturan cermin gelap ialah dakwaan kononnya penjenayah sering menggunakan kereta bercermin gelap, sedangkan hakikat sebenarnya ialah penjenayah menggunakan kereta secara rambang tanpa mengira sama ada kereta tersebut bercermin gelap atau tidak, memandangkan rata-rata penyangak di Malaysia menggunakan kenderaan curi bagi setiap aktiviti jenayah mereka. Jika benar dakwaan PDRM tersebut, saya memohon agar PDRM mengeluarkan statistik rasmi yang menunjukkan hubungan antara bilangan kenderaan bercermin gelap yang digunakan oleh penjenayah dengan bilangan kes jenayah secara keseluruhan - barulah rakyat boleh menilai sama ada dakwaan oleh PDRM itu benar atau sekadar mitos sahaja.
Isu ketiga yang juga perlu diambil perhatian ialah peningkatan kos menanggalkan filem cermin gelap pada kenderaan yang memang didatangkan dengan cermin gelap sebagai standard. Ia biasa berlaku terutamanya kepada pengguna kenderaan serba guna (MPV) model pasaran domestik Jepun (JDM) import seperti Toyota Alphard, Toyota Estima, Toyota Wish, Honda Elysion, dsb., yang mana kereta-kereta tersebut memang telah dipasang cermin gelap oleh pengeluar di negara asal. Sebab utama cermin gelap dipasang pada kenderaan-kenderaan sebegini ialah atas sebab keselamatan - dalam MPV, tiada tempat "selamat" untuk menyimpan barang-barang berharga; oleh itu, cermin gelap terpaksa dipasang agar penjenayah sukar melihat apa yang ada di dalam kereta. Namun, cermin gelap standard yang dipasang oleh pengeluar itu pula lebih gelap daripada spesifikasi yang dibenarkan oleh JPJ. Akibatnya, pembeli terpaksa membakar wang lagi untuk menanggalkan filem cermin gelap asal tersebut dan seterusnya menggantikannya dengan filem cermin gelap yang dibenarkan oleh JPJ. Sudahlah harga kereta-kereta JDM itu sangat mahal disebabkan duti import dan eksais yang begitu tinggi, kena buang duit lagi nak tukar cermin gelap...!!!
Isu keempat yang sering menjadi rungutan di kalangan pemandu Malaysia ialah keadaan iklim Malaysia yang mengalami cuaca panas dan lembap sepanjang tahun. Semasa cuaca panas, suhu boleh naik sehingga 35°C. Tambahan pula, suhu dalam kereta boleh jadi lebih tinggi jika penyaman udara tidak dihidupkan kerana dalaman kereta itu sendiri boleh bertindak seperti "rumah hijau" apabila terdedah dengan cuaca panas. Siapa yang boleh tahan cuaca panas sebegini terutamanya ketika terperangkap dalam kesesakan jalan raya...? Sebab itulah ramai pemandu kereta yang menggunakan cermin gelap, sama ada dipasang di kilang ataupun di kedai aksesori, kerana kebanyakan cermin gelap mampu menapis sinar inframerah (IR) yang sering dikaitkan dengan kepanasan. Selain itu, majoriti cermin gelap juga mampu menapis sinar ultraungu (UV) serta silauan cahaya berlebihan untuk membantu penglihatan.
Kenapa pula isu cermin gelap ini tidak pernah surut daripada kontroversi sungguhpun undang-undang mengenainya sudah lama dibentangkan 23 tahun dahulu...? Jawapannya ialah kerana JPJ langsung tidak pernah mengambil sebarang pendekatan bekerjasama dengan para pemain industri cermin gelap - baik pengilang mahupun pengedar - bagi memastikan semua filem cermin gelap yang dijual di Malaysia mematuhi piawaian yang ditetapkan oleh JPJ. Jika dan hanya jika JPJ menjalin kerjasama dengan para pemain industri cermin gelap, maka sudah tentulah tidak akan ada lagi cermin gelap yang tidak mengikut spesifikasi dijual di Malaysia. Selain itu, JPJ juga tidak pernah sama sekali bekerjasama dengan SIRIM bagi menentukan piawaian khusus untuk cermin gelap yang dijual di dalam negara. Itulah sebabnya definisi "tahap ketelusan cermin gelap yang dibenarkan" itu sebenarnya samar-samar sungguhpun hukum ibu jari mengenainya amat mudah dihafal. Inilah permasalahan yang sering dialami di Malaysia berulang kali - undang-undang ada tapi tahap penguatkuasaan pula terlalu lemah. Malah, "penguatkuasaan" yang dimaksudkan itu hanyalah sekadar memenuhkan buku saman semata-mata tanpa sebarang usaha bagi memastikan pengeluar juga turut mematuhi piawaian yang ditetapkan. Tambah memburukkan keadaan ialah penguatkuasaan yang berat sebelah dan tidak adil - si kaya dan si pembesar pakai cermin gelap boleh, tapi rakyat marhaen pakai cermin gelap pula disaman RM300. Adilkah begitu...? Isu cermin gelap ini sebenarnya boleh dianggap satu isu remeh sahaja, tetapi isu remeh sebegini sebenarnya boleh menimbulkan persepsi "kerajaan korup, tidak adil, berat sebelah, melebihkan kroni" dan sebagainya di kalangan rakyat, dan seterusnya menyebabkan rakyat semakin hilang kepercayaan terhadap kerajaan.
Kesimpulannya, bagi memastikan undang-undang cermin gelap dipatuhi, JPJ sepatutnya terlebih dahulu menjalin kerjasama dengan SIRIM serta para pemain industri cermin gelap bagi memastikan semua filem cermin gelap yang dikeluarkan mematuhi spesifikasi. Selain itu, penguatkuasaan cermin gelap pula mestilah dilaksanakan dengan adil dan saksama tanpa mengira darjat atau kedudukan. Sementara itu pula, para menteri serta pemimpin juga perlulah menunjukkan teladan yang baik kepada rakyat dengan turut mematuhi peraturan cermin gelap agar tidak berlaku sebarang syak wasangka oleh rakyat terhadap kerajaan. Tanpa sebarang kerjasama dengan pemain industri di samping teladan yang ditunjukkan para menteri, usaha-usaha penguatkuasaan undang-undang cermin gelap sudah tentu boleh dianggap sebagai gagal sepenuhnya.
(Kemaskini: Jabatan Pengangkutan Jalan telah mengeluarkan satu kenyataan khas bagi menjawab dakwaan berat sebelah dan pilih kasih semasa penguatkuasaan peraturan cermin gelap, anda boleh baca di sini. Sama ada anda akan mempercayainya atau tidak, saya serahkan kepada anda sendiri untuk menilainya.)
