Wednesday, February 18, 2015

XPDC Teganu Kita 2015 Part 3: Lebuhraya Jerangau-Jabor FT14 dan sejarahnya / Jerangau-Jabor FT14 and its history

Salam sejahtera,

Dalam bahagian ketiga siri reviu XPDC Teganu Kita ini, saya ingin membawakan kepada anda sebatang jalan raya yang telah banyak berjasa kepada anak-anak Terengganu selama 36 tahun sebelum siapnya Lebuhraya Pantai Timur Fasa 2 (LPT2) E8, iaitu Lebuhraya Jerangau-Jabor FT14. Ia merupakan jalan persekutuan kedua yang menghubungkan antara Kuantan dengan Kuala Terengganu selain Jalan Persekutuan 3. Jarak antara kedua-dua bandar raya tersebut melalui kedua-dua laluan pun lebih kurang sama juga iaitu lebih kurang 200 km. Bezanya ialah jalan FT3 melalui sepanjang pesisiran pantai, manakala jalan FT14 pula melalui laluan pedalaman. Konsep ini samalah seperti dua batang jalan raya bersejarah di Jepun iaitu Jalan Tokaido (jalan pantai) dan Jalan Nakasendo (jalan pedalaman) yang menghubungkan antara Tokyo dengan Osaka. Namun, kerajaan mengambil keputusan untuk membina Lebuhraya Jerangau-Jabor FT14 bukan sahaja sebagai laluan alternatif dari Kuantan ke Kuala Terengganu, malah sebagai infrastruktur asas utama untuk membangunkan kawasan mundur di sepanjang pedalaman Terengganu. Hasil pembinaan jalan ini, beberapa buah bandar baharu yang tumbuh bagai cendawan selepas hujan, seperti Bukit Besi, Bandar Almuktafi Billah Shah dan Bandar Cheneh Baru.

Sedikit mengenai sejarah pembinaan Lebuhraya Jerangau-Jabor FT14 ini. Projek Lebuhraya Jerangau-Jabor FT14 mula diumumkan pada tahun 1973 semasa penubuhan Lembaga Kemajuan Terengganu Tengah (Ketengah) oleh Perdana Menteri pada masa itu, Tun Abdul Razak. Pembinaannya selari dengan matlamat penubuhan Ketengah iaitu untuk membangunkan kawasan mundur di kawasan pedalaman selatan Terengganu. Pada masa itu, hanya kawasan di sepanjang pesisiran pantai serta Lembah Terengganu sahaja yang maju di Terengganu manakala kawasan pedalaman pula begitu mundur. Sebelum pembinaan Lebuhraya Jerangau-Jabor FT14 ini, Jalan Persekutuan 3 merupakan satu-satunya jalan persekutuan yang ada di Terengganu pada masa itu. Namun demikian, pembinaan FT14 ini mendorong kepada pembinaan lebih banyak jalan persekutuan di Terengganu sebagai penghubung antara FT14 dengan FT3. Pembinaannya dimulakan pada Januari 1977 dan siap pada tahun 1979. Dua batang jalan raya digunakan sebagai laluan perintis bagi Lebuhraya Jerangau-Jabor FT14 ini, iaitu Jalan Kuala Terengganu-Kuala Berang FT14/FT106 dan Jalan Ajil-Dungun FT14/FT132.

Sungguhpun demikian, projek Lebuhraya Jerangau-Jabor FT14 sering berdepan dengan masalah jalan rosak sejak di peringkat pembinaan lagi, dan ia berlarutan sehingga sekarang, meskipun kerajaan sudah menghabiskan begitu banyak wang untuk memperbaikinya. Akibatnya, kerajaan sering dipersalahkan sedangkan dalang sebenar kepada kerosakan FT14 pula terlepas. Masalah jalan rosak di FT14 sebenarnya berpunca daripada lori-lori besar dengan muatan berlebihan (terutamanya lori sawit, lori bijih besi dan lori amang) yang sering menggunakan jalan tersebut. Had berat yang dikenakan kepada lori-lori berat ialah 9 tan bagi setiap gandar, tetapi banyak lori-lori yang masih berdegil dan terus melanggar had berat tersebut. Penguatkuasaan yang lemah turut menambah parah keadaan, dibuktikan dengan hanya satu sahaja stesen jambatan timbang Jabatan Pengangkutan Jalan (JPJ) yang ada di sepanjang FT14 iaitu di Bukit Besi. Jika dibandingkan, Lebuhraya Segamat-Kuantan FT12 yang lebih pendek pula mempunyai dua buah stesen jambatan timbang JPJ iaitu di Paloh Hinai dan Keratong, membolehkan operasi penguatkuasaan memerangi lori-lori terlebih muatan dapat dilaksanakan dengan lebih berkesan. Sebab itulah walaupun Lebuhraya Tun Razak FT12 juga ada kalanya mengalami kerosakan akibat punca yang sama, namun ia tidak seserius Lebuhraya Jerangau-Jabor FT14 dan masih dapat diatasi. Justeru, JPJ dan Suruhanjaya Pengangkutan Awam Darat (SPAD) perlu bekerja lebih keras dan membuktikan bahawa mereka tidak tidur bagi memerangi lori-lori terlebih muatan dengan membina lebih banyak stesen jambatan timbang di sepanjang FT14 untuk usaha penguatkuasaan yang lebih berkesan.

Dalam perjalanan pulang ke Kuala Lumpur dari Kuala Terengganu, saya mengambil keputusan untuk menggunakan laluan Lebuhraya Jerangau-Jabor FT14 sepanjang 179.63 km ini. Peringkat pertama lebuh raya ini ialah Jalan Kuala Terengganu-Kuala Berang FT14/FT106, yang merupakan jalan raya kembar. Namun, tidak semua jajaran Jalan Kuala Terengganu-Kuala Berang FT106 ini terdiri daripada jalan raya kembar; jajaran dari Bukit Payong ke Wakaf Tapai pula masih lagi jalan raya tunggal dan kini sedang dalam proses naik taraf kepada jalan raya kembar. Projek naik taraf laluan ini sememangnya sudah dijangkakan kerana koridor Kuala Terengganu-Kuala Berang merupakan kawasan dengan kepadatan penduduk yang tinggi di Terengganu, menyebabkan kadar aliran trafik yang tinggi di jajaran berkenaan. Jajaran dari Kuala Terengganu ke Ajil diwartakan sebagai Jalan Persekutuan 14, manakala jajaran dari Ajil ke Kuala Berang pula diwartakan sebagai Jalan Persekutuan 106. Di pekan Ajil, Jalan Persekutuan 14 dilencongkan ke kiri di Persimpangan Ajil.

Lanskap mula berubah sebaik sahaja saya membelok ke kiri di Persimpangan Ajil untuk meneruskan perjalanan. Jika sepanjang perjalanan sebelumnya saya melalui jalan raya kembar (kecuali jajaran Bukit Payong-Wakaf Tapai yang baru hendak dinaik taraf kepada jalan raya kembar), jajaran seterusnya pula 99% jalan raya tunggal. Di jajaran inilah Lebuhraya Jerangau-Jabor FT14 terkenal dengan reputasinya sebagai jalan raya utama paling teruk di Terengganu disebabkan banyak jajaran yang rosak, berlubang dan menggerutu. Namun, seperti yang telah saya katakan tadi, ia bukanlah salah JKR, tetapi sebenarnya pemandu lori terlebih muatan yang sering menggunakan laluan inilah yang sepatutnya dipersalahkan. Akibatnya, JKR Terengganu terpaksa membazirkan jutaan ringgit untuk memperbaikinya, tetapi masalah tetap berterusan disebabkan kedegilan syarikat-syarikant pengangkutan lori yang tamak dan rakus.

Sepanjang pengalaman saya menggunakan Lebuhraya Jerangau-Jabor FT14 ini, jajaran Ajil ke Bukit Besi merupakan jajaran yang paling teruk. Sebenarnya, memang ada bahagian yang sudah pun dibaiki di sepanjang jajaran ini, tetapi peratusnya masih lebih rendah daripada bahagian yang tidak dibaiki. Apa boleh buat, peruntukan yang diberikan kepada JKR Terengganu untuk membaiki jalan ini sangat terhad. Namun, ia tidak seharusnya dipandang enteng kerana ada beberapa kali saya nyaris-nyaris terbabas di jajaran ini disebabkan keadaan jalan yang sangat teruk. Akibatnya, saya terpaksa memperlahankan motosikal kepada sekitar 60-70 km/j di jajaran yang rosak teruk. Walau bagaimanapun, nasib saya sangat baik kerana sejak Lebuhraya Pantai Timur Fasa 2 (LPT2) E8 dibuka, bilangan kenderaan di Lebuhraya Jerangau-Jabor FT14 (kecuali jajaran Kuala Terengganu-Ajil) merosot sehingga 80% - begitu lengang sehinggakan anda boleh berbaring di atasnya (awas, ini sekadar metafora sahaja, jangan cuba betul-betul) - jadi saya berupaya untuk mengelak lubang-lubang di sepanjang jalan tanpa perlu risau akan kenderaan laju di belakang.

Kawasan Rehat dan Rawat Bukit Besi merupakan hentian rehat pertama yang wajib disinggahi pengguna Lebuhraya Jerangau-Jabor FT14. Ia terletak betul-betul di tepi simpang tiga Bukit Besi yang melencongkan jajaran baki bagi FT14 sehingga ke Kuantan; jalan terus akan membawa anda ke LPT2 E8 dan Kuala Dungun melalui Jalan Persekutuan 132. Jika sebelum ini simpang Bukit Besi merupakan simpang tiga, tetapi kini ia sudah dijadikan simpang empat pula; cabang keempat pula dijadikan jalan masuk ke Shell R&R Bukit Besi serta beberapa buah rumah kedai baharu di situ. Jadi, pengguna LPT2 E8 yang perlu keluar dari lebuh raya untuk mengisi minyak boleh keluar ke Bukit Besi dan mengisi minyak di situ.

Jajaran dari Bukit Besi ke Kuantan juga tidak kurang teruknya seperti di jajaran Ajil-Bukit Besi tadi, tetapi sekurang-kurangnya 66% daripada jajaran tersebut kini sudah pun dibaiki. Dalam usaha ini, JKR Terengganu seharusnya dipuji kerana semasa membaiki jalan tersebut, mereka bukan sekadar menurap kembali semata-mata, tetapi mereka turut menaik taraf jajaran yang dibaiki kepada jalan super two dengan bahu jalan keras. Jadi bolehlah saya menunggang lebih laju sedikit kepada sekitar 90-100 km/j. Keadaan jalan yang sudah dibaiki 66%, ditambah pula dengan keadaan jalan yang lengang, menjadikan tunggangan lebih santai dan menjimatkan. Jika perjalanan dari Bukit Besi ke Kuala Terengganu melalui LPT2 E8 memerlukan setangki penuh, kuantiti petrol yang sama membolehkan saya mengembara lebih jauh dari Kuala Terengganu ke Almuktafi Billah Shah melalui lebuh raya FT14 ini.

Almuktafi Billah Shah terletak lebih kurang 21 km dari simpang Bukit Besi tadi. Di situ juga terdapat sebuah lagi hentian rehat dan stesen minyak Petronas. Sebaik tiba di Almuktafi Billah Shah, saya mengambil keputusan untuk berehat sebentar sambil minum petang dan mengisi minyak. Pembukaan LPT2 E8 ternyata membawa kesan negatif kepada bandar-bandar yang selama ini bergantung kepada pengguna FT14 yang lalu-lalang sebagai sumber ekonomi mereka. Para peniaga di pekan Ajil misalnya mendakwa perniagaan mereka merosot 40% sejak LPT2 E8 dibuka. Di Almuktafi Billah Shah pun saya dapati bilangan pengunjung di hentian rehat Almuktafi Billah Shah begitu kurang. Saya berasa sungguh sedih apabila memikirkan nasib mereka yang terjejas mata pencarian akibat pembukaan LPT2 E8. Sekurang-kurangnya, Bukit Besi dan Bandar Baru Cheneh masih beruntung kerana kedudukannya sangat hampir dengan jalan masuk ke LPT2 E8, jadi mereka masih boleh menggunakan kesempatan daripada ketiadaan stesen minyak di sepanjang LPT2 E8 itu. Namun, bagaimana pula dengan Almuktafi Billah Shah...? Inilah realiti sebenar yang menunjukkan kesan negatif pembukaan lebuh raya ekspres terhadap pekan-pekan dan kampung-kampung yang bergantung kepada pengguna jalan raya yang lalu-lalang sebagai punca rezeki.

Perjalanan seterusnya dari Almuktafi Billah Shah dan Cheneh pula begitu panjang iaitu 61 km - tanpa ada apa-apa kecuali hutan dan estet kelapa sawit. Sekali-sekala ada jugalah beberapa simpang ke jalan-jalan susur yang menghubungkan FT14 dengan FT3 - misalnya, simpang ke Bandar Ketengah Jaya dan Paka melalui FT122, simpang ke Bandar Seri Bandi dan Kijal melalui FT124, serta simpang ke Chukai melalui FT237. Hentian rehat ketiga (dan terakhir) di sepanjang Lebuhraya Jerangau-Jabor FT14 terletak di Bandar Baru Cheneh, yang turut dilengkapi stesen minyak Shell. Ia juga menandakan bahawa saya sudah semakin hampir ke penghujung FT14.

Semasa menghampiri penghujung FT14, terdapat simpang ke Jabor melalui jalan T15, namun saya belum boleh menarik nafas lega lagi kerana ia bukanlah penamat sebenar bagi Lebuhraya Jerangau-Jabor FT14 ini. Hanya setelah melepasi sempadan Pahang-Terengganu barulah saya boleh menarik nafas lega. Tidak jauh dari sempadan Terengganu-Pahang terletaknya Bulatan Desa Aspa yang menghubungkan Lebuhraya Jerangau-Jabor FT14 dengan Jalan Pintasan Gebeng FT101 dan LPT1 E8. Sekali lagi, keadaan jalan di bulatan tersebut agak mengecewakan kerana menggerutu, namun ia sememangnya salah kenderaan berat terlebih muatan kerana jalan FT101 dihubungkan ke Kawasan Perindustrian Gebeng dan Pelabuhan Kuantan. Selepas bulatan ini, Lebuhraya Jerangau-Jabor FT14 menjadi jalan raya kembar seketika sebelum ia tamat di Persimpangan Jerangau-Jabor yang menghubungkannya dengan Jalan Pintasan Kuantan FT3. Memandangkan hari sudah mulai gelap, saya perlu segera mengisi minyak di Kuantan sebelum pulang semula ke Kuala Lumpur melalui LPT1 E8.

Episod seterusnya pula ialah sedikit reviu mengenai jentera yang saya gunakan sepanjang XPDC Teganu Kita 2015 iaitu Suzuki Belang R150. Namun, disebabkan saya akan pulang ke kampung halaman sempena cuti Tahun Baru Cina, entri tersebut akan disiarkan minggu hadapan setelah saya pulang semula ke ibu kota. Akhir kata, Selamat Tahun Baru Cina buat para pembaca Blog Jalan Raya Malaysia yang berketurunan Cina...!!!

Untuk galeri penuh gambar, sila klik sini.







Permulaan Jalan Kuala Terengganu-Kuala Berang FT14/FT106 di Persimpangan Chabang Tiga






Simpang ke Lebuhraya Bukit Payong-Kuala Telemong (aka Jalan Cabang Bukit Payong)






Jajaran dari Bukit Payong ke Wakaf Tapai kini sedang dinaik taraf kepada jalan raya kembar






FT14 kembali menjadi jalan raya kembar di Wakaf Tapai






Suasana di pekan Ajil






Lebuhraya Jerangau-Jabor FT14 dilencongkan ke kiri di Persimpangan Ajil - Jalan Kuala Terengganu-Kuala Berang bertukar kod laluan kepada FT106






FT14 kini menjadi jalan raya tunggal bagi hampir keseluruhan jajaran baki - masih ada 173 km lagi untuk ke Kuantan






Keadaan jalan bagi jajaran Ajil-Bukit Besi sangat teruk dan menggerutu






Keadaan jalan yang menggerutu dan berpasir memaksa saya memperlahankan kelajuan






JKR Terengganu telah membelanjakan banyak wang untuk memperbaiki Lebuhraya Jerangau-Jabor FT14 sejak pembukaannya pada tahun 1979






Laluan baharu yang dibina bagi memintas selekoh berbahaya






Felda Jerangau Barat






Lengang gila kan...? Keadaan jalan yang teruk menyebabkan bilangan pengguna Lebuhraya Jerangau-Jabor FT14 merosot teruk sehingga 80%






FT14 dilintasi LPT2 E8 di Bukit Besi






Simpang tiga Bukit Besi kini sudah menjadi simpang empat - cabang keempat membawa ke stesen minyak Shell






Stesen minyak Shell Simpang Bukit Besi






Kawasan Rehat dan Rawat Bukit Besi






Perjalanan masih berbaki 131 km dari simpang Bukit Besi






Sepanjang Lebuhraya Jerangau-Jabor FT14, hanya ada satu sahaja stesen penguatkuasaan JPJ iaitu di Bukit Besi - apabila kucing tiada gigi, tikus pula menari-nari






Jalan masuk ke Bukit Besi






Lagi keadaan jalan yang teruk di Bukit Besi






JKR Terengganu membaiki jalan bukan dengan sekadar menurap semula tetapi turut menjadikan jajaran yang dibaiki sebagai jalan super two






Simpang ke Bandar Ketengah Jaya melalui jalan FT122






Simpang ke Bandar Seri Bandi melalui FT124






Simpang ke Chukai melalui FT237






Kuantan sudah tidak jauh sahaja lagi






Simpang ke Cherul






Stesen minyak Shell di Bandar Baru Cheneh






Kawasan Rehat dan Rawat Bandar Baru Cheneh






Jalan masuk ke Bandar Baru Cheneh






Exit 839 Persimpangan Cheneh merupakan salah satu daripada hanya dua buah persimpangan yang dihubungkan terus dengan Lebuhraya Jerangau-Jabor FT14






Simpang ke Felda Neram 1






Simpang ke Ladang Jabor bukanlah penamat sebenar bagi Lebuhraya Jerangau-Jabor FT14






Sempadan Terengganu-Pahang menunjukkan saya semakin menghampiri penamat FT14






Jarak dari Bulatan Desa Aspa ke Kuala Terengganu ialah 181 km






Bulatan Desa Aspa menghubungkan antara FT14 dengan Jalan Pintasan Gebeng FT101 dan LPT1 E8






Bahagian terakhir FT14 dari Bulatan Desa Aspa ke Persimpangan Jerangau-Jabor dibina sebagai jalan raya kembar






Penamat Lebuhraya Jerangau-Jabor FT14 di Jalan Pintasan Kuantan FT3

2 comments:

  1. Oktober 2015 yang lalu, saya telah mengambil keputusan untuk melalui FT14 ketika pulang ke Terengganu dari Kuala Lumpur. Keadaan jalan masih lagi teruk seperti yang dikupaskan oleh penulis. Lubang di merata rata, serta permukaan jalan yang sangat menggerutu. Keadaan ini sangat berbahaya dan boleh menyumbang kepada tayar kereta yang pecah. Bagi pengguna yang mahu pulang ke Terengganu, anda disaran menggunakan LPT2 bagi keselesaan dan keselamatan.

    ReplyDelete
    Replies
    1. Saya memang sudah agak. Sepatutnya FT14 perlu dipulihkan dengan kualiti turapan yang bagus. Kalau tak kasihankan pengguna jalan raya sekalipun, sekurang-kurangnya kasihanilah penduduk Ajil, Bukit Besi, Al-Muktafi Billah Shah dan Bandar Cheneh Baru, kerana mereka mencari rezeki daripada pengguna FT14. Jika tiada siapa lagi yang mahu menggunakan FT14, siapa lagi yang boleh membela nasib mereka...?

      Delete

Advertisement